Dạo gần đây, bạn bè tôi kêu gọi tôi xuống núi để giăng thuyền ra ngoài khơi xa để nghiên cứu liên quan Nhân loại học Biển. Nếu lên thuyền, tôi sẽ lên thuyền cả tháng trời và chỉ vào bờ khi ngày rằm trăng sáng. Ở trên thuyền, tôi sẽ tìm hiểu về mọi sinh hoạt văn hóa của ngư dân Việt Nam trên vùng biển của Việt Nam.
Nhưng tôi đã cắt đứt những mơ tưởng đó của tôi và bạn tôi. Khi tôi nói “Phụ nữ làm gì được lên thuyền để đánh bắt xa bờ hả mày?”. Nó nghe xong cũng ngớ người ra và sực nhớ ra điều đó.
Trong văn hóa đi biển, thuyền chỉ là của người đàn ông sở hữu và lênh đênh trên biển. Họ quan niệm rằng phụ nữ lên thuyền thường đem lại xui xẻo. Nếu bạn được chấp nhận cho lên thuyền đi nữa, khi có xảy ra chuyện gì thì có khả năng họ sẽ đổ thừa cho bạn.
Tôi nói điều nay ra không phải gắn với diễn ngôn “vị nữ” hay đang nói “bất bình đẳng giới”. Những cái đó không liên quan. Những quan niệm của ngư dân như là thực hành tín ngưỡng của họ để giúp họ giảm đi bất an phần nào khi kiềm kẹp trong những cơn sóng dữ.
Một điều cho thấy rằng nếu bạn làm điền dã dân tộc học thì yếu tố giới ảnh hưởng bạn rất nhiều trong việc bạn có thể tìm hiểu suy nghĩ và quan niệm của người khác giới, một số thực hành niềm tin văn hóa lại cấm kỵ yếu tố giới của bạn. Vì thế, không phải lúc nào chúng ta cũng thoải mái nghiên cứu mà chủ đề chúng ta mong muốn.
Thôi thì tôi lại ở trên rừng tiếp.