Những tháng đầu xuân ở Kiên Giang, khi cây ô môi nở hồng rực một góc trời của bờ ruộng. Gió thổi hây hây làm cánh hoa ô môi cuộn trong từng cơn gió xuân và bay về phía chùa Khmer đang vọng tiếng kinh gần đó.
Chúng tôi ngồi ở nông trại của chú Tư Việt Lúa Mùa Tư Việt - luamua.net trò chuyện.
Từ khi chú Tư nghe chúng tôi “xúi” áp dụng mô hình AMAP để đưa gạo đến người tiêu dùng thì chú chia sẻ mọi thứ bắt đầu khởi sắc.
Mô hình AMAP là người tiêu dùng sẽ gửi trước số tiền mua gạo cho 1 năm (số tiền dao động từ 5-10 triệu đồng tuỳ theo quy mô thành viên hộ gia đình của người tiêu dùng), khi nào nhà hết gạo thì chú Tư sẽ gửi lên tiếp. Mỗi lần gửi vậy cứ trừ vào tiền gạo đã gửi trước.
Nhờ số tiền gửi trước của người tiêu dùng, chú Tư đã có dòng tiền ứng trước để chi trả các khoản công nợ cho các cô chú nông dân trong hợp tác xã.
Ngoài ra, chú Tư còn kể cho tôi là chú Tư còn tạo ra game “TRỒNG LÚA MÙA CÙNG TƯ VIỆT”, làm bọn chúng tôi nhớ đến hồi bé chơi game nông trại ^^ Mỗi người sẽ gửi trước cho chú Tư khoảng 3 triệu đồng để thuê ruộng 500 mét vuông trong một năm, chú Tư và cô bác nông dân sẽ dùng tiền đó để cày cấy lúa cho các anh chị ở phương xa khi đăng ký game. Đến mùa thì chú Tư sẽ gửi gạo lên.
Chú Tư công khai hết tất cả chi phí để làm ruộng lúa trên trang cá nhân (link dưới bình luận).
Cái hồi mà chúng tôi chia sẻ mô hình AMAP với nhiều người, chúng tôi nhận được nhiều phản hồi kiểu “Ôi tụi mày thì biết gì, người tiêu dùng khó lắm”, “Cái của tụi em chỉ là trên lý thuyết nhưng thực tế nó khác lắm”, “Có mà khùng công khai chi phí sản xuất nông nghiệp cho người tiêu dùng, họ không thấu hiểu đâu”.
Gặp những câu nói như vậy, chúng tôi vẫn chỉ cười một nụ cười tự tin. Và tiếp tục chia sẻ mô hình AMAP cho nhiều hộ nông dân làm nông nghiệp sinh thái mà chúng tôi có duyên gặp, còn triển khai sao thì do nông dân ở khu vực đó tự triển khai để phù hợp với văn hoá và bối cảnh của họ.
Chúng tôi áp dụng đúng phương châm “Pháp không truyền bừa. Đạo không bán rẻ. Thầy thuốc không thuận đường. Thầy giáo không gõ cửa”. Ai thấy phù hợp sẽ triển khai, không cần phải tốn thời gian nhiều để thuyết phục. Một trong nhiều quy tắc về phát triển cộng đồng của Nhân loại học phát triển thì không đi tìm cộng đồng để giúp, mà cộng đồng cần mình thì mình mới đến.
Các anh chị em trong nhóm kulavietnam cũng trích một phần lương mỗi tháng để tương trợ tiếp nguồn vốn cho chú Tư trong phát triển và bảo tồn giống bản địa và văn hoá lúa mùa của Tây Nam bộ trong năm nay. Với lại chúng tôi cũng đã ứng trước tiền mua gạo 1 năm từ anh chị em trong nhóm cho chú Tư, cũng sắp gửi tiền tiếp đợt 2 rồi, vì nhóm ăn gạo khoẻ quá.
Đầu tháng tư nếu sắp xếp kịp, chúng tôi cùng chú Tư Lê Quốc Việt cũng muốn mời các anh chị em đi chuyến xuống Kiên Giang - An Giang 3 ngày 2 đêm trong chuyến du hành đầu xuân để tìm hiểu về lịch sử khai thông sông ngòi của Tây Nam bộ. Mọi chi phí sẽ công khai rõ ràng cho chuyến đi sắp tới. Trong chuyến đi này, chúng ta sẽ kết nối câu chuyện lịch sử khai thông sông ngòi ở Tây Nam bộ với trồng lúa và gìn giữ lúa mùa ở chỗ chú Tư như thế nào. Hẹn các bạn trong thời gian sắp tới.