Đoạn trích sau đây trong tác phẩm “Le Sel de la vie : Lettre à un ami” (Muối của cuộc sống: Thư gửi một người bạn) của nhà nhân loại học Cấu trúc người Pháp là Françoise Héritier (1933-2017). Bà là một trong những học trò xuất sắc của nhà nhân loại học lỗi lạc Claude Lévi-Strauss. Bà cũng là tác giả của Les Deux Sœurs et leur mère (Hai chị em và mẹ của họ) và Masculin/Féminin (Tính Nam/Tính Nữ), là giáo sư danh dự tại Collège de France, nơi bà từng là Giám đốc Phòng thí nghiệm Nhân học xã hội. Bà đã từng là Giám đốc nghiên cứu tại Trường Đại học Khoa học xã hội và Chủ tịch Hội đồng Quốc gia về AIDS.
Trong cuốc sách này là suy ngẫm đầy tính riêng tư và gợi cảm từ nhà nhân loại học Françoise Héritier truy tìm những điều dễ chịu mà sâu thẳm tâm hồn chúng ta khao khát, những hình ảnh và cảm xúc đó, những khoảnh khắc thấm đẫm kỷ niệm tạo nên hương vị cho sự tồn tại của chúng ta, làm cho cuộc sống phong phú hơn, thú vị hơn những gì chúng ta thường nghĩ và không gì có thể tước đoạt khỏi mỗi chúng ta.
13 tháng 8, vài giờ sau
Tôi đã bỏ sót rất nhiều thứ trong danh sách những điều tạo nên gia vị của cuộc sống. Vì vậy, tôi tiếp tục bằng cách làm theo phương pháp của các nhà siêu thực: liên tưởng và để cho mọi thứ tự xuất hiện. Tất cả những điều này có thể có vẻ khoái lạc đối với bạn vì tôi đã bỏ qua tất cả sự tinh tế của những thú vui trí tuệ hoặc những thứ mà người ta trải nghiệm trong các cam kết và không có gì nghiêm túc ngay cả khi tôi không nói về tình dục. Tuy nhiên, đây là những điều rất nghiêm túc và rất cần thiết để duy trì “hương vị”: tôi đang nói với bạn về những rung động thầm kín mà những niềm vui nhỏ mang lại, những băn khoăn và thậm chí cả những thất vọng nếu người ta để chúng tồn tại. Tôi tiếp tục.
… Tôi đã quên mất những trận cười lớn, những cuộc trò chuyện qua điện thoại chẳng đầu chẳng cuối, những lá thư viết tay, những bữa ăn gia đình (một số bữa) hoặc với bạn bè, những ly bia ở quầy bar, rượu đỏ và rượu vang trắng, cà phê dưới ánh nắng mặt trời, giấc ngủ trưa dưới bóng râm, ăn hàu trên bãi biển hoặc anh đào trên cây, những tiếng quát tháo vui vẻ, việc duy trì một bộ sưu tập (đá, bướm, hộp, tôi biết gì nữa?), sự phúc lạc của những buổi tối mát mẻ vào mùa thu, hoàng hôn, thức giấc giữa đêm khi mọi người đều ngủ, cố gắng nhớ lại lời của những bài hát thời xưa, tìm kiếm mùi hương hoặc hương vị, đọc báo trong yên bình, giở qua những album ảnh, chơi đùa với mèo, xây một ngôi nhà tưởng tượng, dọn một bàn ăn đẹp mắt, hút thuốc lá một cách lơ đãng, viết nhật ký, khiêu vũ (ồ! khiêu vũ!), đi chơi và tiệc tùng, đi dự tiệc 14 tháng 7, nghe concert đêm giao thừa như hàng triệu người Pháp khác, nằm dài trên ghế sofa, lang thang trên phố và ngắm những cửa kính, thử giày, đùa giỡn và bắt chước, khám phá một thành phố xa lạ, chơi bóng đá hoặc Scrabble hoặc domino, chơi chữ hoặc châm biếm, kể những câu chuyện ngớ ngẩn, nấu một món ăn phức tạp, câu cá hoặc chạy bộ hoặc chơi pétanque, ấp ủ một ý tưởng, xem phim cũ trên TV hoặc trong một phòng chiếu nghệ thuật, huýt sáo khi đút tay trong túi, tâm trí trống rỗng, những khoảnh khắc im lặng và cô đơn, chạy dưới trời mưa ấm áp, những cuộc trò chuyện dài trong bóng tối, những nụ hôn trên cổ, mùi bánh sừng bò nóng trong đường phố, những cái nháy mắt đồng lõa, khoảnh khắc mọi thứ im lặng trong thiên nhiên…, lắng nghe tiếng cười vui vẻ của trẻ em trong giờ ra chơi, tự thưởng cho bản thân bằng kem hay sô-cô-la, những khoảnh khắc khi ta biết rằng mình được yêu thích, được nhìn ngắm và lắng nghe, cảm thấy nhẹ nhàng và khoẻ mạnh, ngủ nướng, lên một chiếc thuyền đánh cá, quan sát một người thợ thủ công, dừng lại lắng nghe một người bán hàng rong (ồ! đã lâu rồi!), tận hưởng khung cảnh đường phố, gặp lại những người bạn mà ta đã không gặp từ lâu, thực sự chú ý lắng nghe người khác…
Tôi vẫn còn bỏ sót rất nhiều thứ.
Còn bạn, điều gì sẽ làm bạn nhớ nhất nếu tất cả những điều đó biến mất mãi mãi khỏi cuộc sống của bạn?