“EM VỀ DẠY CHO CON CHỊ VỀ NHÂN LOẠI HỌC CHO TRẺ EM NHÉ”
Chúng tôi và chị Hoàng quen thân khá lâu tầm độ 10 năm. Quen nhau vì đều là dân leo núi băng rừng. Chị Hoàng là mẹ đơn thân, đang làm việc ở thành phố. Bẵng một thời gian không gặp, hôm nay gặp chị ở tiệm hoa tại quận 10. Chị còn nhớ mặt chúng tôi, ngoắc chúng tôi lại. Lúc đầu còn ngờ ngợ, vài giây sau nhận ra chị Hoàng. Tay chị đang ôm những bó hoa ly, mái tóc chị đã để dài ra và có nhuộm màu hạt dẻ. Chị vẫn phong thái ngày xưa, kẻ mắt khá đậm, chúng tôi khá ấn tượng và không bao giờ quên.
Nói chuyện chào hỏi nhau, có đứa trẻ tầm 14 tuổi đi từ phía nhà vệ sinh đi ra. Chị giới thiệu đây là con chị. Chúng tôi mới biết chị sau khi đi làm, vẫn dành ba đến bốn tiếng mỗi ngày dạy con chị học ở nhà. Chị không cho nó đến trường. Chúng tôi hỏi vì sao lại không cho bé đến trường? Vì vừa chăm vừa dạy đứa trẻ sẽ rất cực và không có nhiều thời gian. Chị Hoàng chia sẻ chúng tôi là do thấy học sinh đi học áp lực quá, muốn tự tay dạy cho con chị theo phương pháp và giá trị mà chị tích luỹ. Chị muốn con chị cũng như chị, đi lên rừng xuống biển, thăm thú thiên nhiên nhiều hơn, hiểu được trồng hạt giống phải như thế nào? Phải hiểu được nguồn nước từ đảu ra?
Chị nói với tôi là về dạy con chị Nhân loại học. Chúng tôi khá bất ngờ trước lời đề xuất đó. Chúng tôi từ chối, vì thật sự, dạy trẻ em không dễ gì về văn hoá. Chị Hoàng nói với chúng tôi “Các em được thì cứ thử xem”. Những điều chị nói cứ lảng vảng trong đầu chúng tôi khi ra về.
“Này mày nghĩ nên triển khai sao nếu dạy đứa trẻ 14 tuổi về Nhân loại học?”
“Tao chưa rõ”
“Này, sao không nghĩ theo hướng dạy nó cái logo của kulavietnam”
“Mày khùng à, cái logo có gì dạy?”
“Bản chất của kula là gì? kula là một quy tắc trao đổi của người Trobriand, nhằm liên kết mọi người với nhau trong mạng lưới cho đi ấy”
“Dạy nó về VẠN trong văn hoá Việt Nam, đúng rồi, trong mô hình VẠN của ngư phủ Việt Nam trên một số khu vực biển từ Nam trung bộ kéo dài đến Tây nam bộ, cách mô hình VẠN hoạt động theo hình thức ngư phủ tự nguyện tham gia mạng lưới và quyết định tập thể với nhau”
“Đúng, đây chính là điểm khởi đầu, dạy cho trẻ em hiểu được ý nghĩa của làm việc tập thể, ngay từ chính văn hoá bản địa của ông cha”