kulavietnam có bài viết trên Tạp chí Khoa học và Phát triển. Bài viết này chúng tôi giới thiệu tư tưởng của triết gia người Pháp là Alexandre Monnin về khái niệm “tài nguyên chung tiêu cực”.
Khái niệm “tài nguyên chung tiêu cực” được lấy cảm hứng từ công trình của Elinor Ostrom về tài nguyên chung, những tài nguyên tích cực này – hồ, rừng, đồng cỏ, v.v. – xung quanh đó các cộng đồng tự tổ chức để hưởng lợi từ chúng mà không làm nguồn tài nguyên này cạn kiệt.
Theo Monnin, những tài nguyên chung tiêu cực không phải là kết quả phụ hay hậu quả vô tình ngoài dự kiến của hoạt động sản xuất kinh tế. Thực tế, chúng là một phần không thể tách rời của chính hệ thống kinh tế, xã hội hiện tại. Ví dụ, ô nhiễm không khí hay rác thải không phải là sản phẩm phụ của quá trình sản xuất mà là hệ quả tất yếu, không thể tách rời khỏi mô hình tiêu thụ và tăng trưởng kinh tế hiện đại. Đồng thời, chúng ta phải thừa nhận sự thật rằng mỗi cá nhân, cộng đồng, tổ chức đều góp phần vào việc hình thành nên những tài nguyên chung tiêu cực qua chuỗi cung ứng, tiêu dùng của mình. Do đó, việc quản lý các tài nguyên chung tiêu cực đòi hỏi sự tham gia của toàn xã hội thông qua các quy trình, thay vì chỉ trông chờ vào các quyết định hành chính hay những biện pháp kiểm soát trực tiếp từ nhà nước.
Trong bài viết, chúng tôi cũng làm rõ chất thải nuôi tôm của nông dân ở đồng bằng sông Cửu Long chưa được xử lý như là “tài nguyên chung tiêu cực”, dựa vào nghiên cứu của nhóm nghiên cứu Võ Hồng Tú và cộng sự (2024). Qua nghiên cứu, nhóm Võ Hồng Tú phát hiện, lượng chất thải dinh dưỡng thừa từ quá trình nuôi tôm thẻ chân trắng và tôm sú là rất lớn. Cụ thể, lượng dư thừa đạm và lân (tính theo đơn vị gây phú dưỡng) từ nuôi tôm thẻ là 1.154,30 kg/ha, còn từ nuôi tôm sú là 859,06 kg/ha.
Đọc toàn văn được đính kèm ở dưới bình luận