Chúng ta gánh chung đau thương một trời
Sau khi đội ngũ quản trị mới của chúng tôi tiếp nhận quản lý hoàn toàn kulavietnam. Chúng tôi phát hiện là 2/3 cả lũ chúng tôi đều là người dân miền Tây hoặc quê gốc là miền Tây.
Nhưng cái vấn đề mà chúng tôi được kết nối trong sự hiện hữu này không phải là cùng chung là người Tây Nam bộ, mà là cùng uống chung dòng Cửu Long giang. Gia đình của chúng tôi chịu chung số phận hạn, mặn. Sắp tới kênh đào Phù Nam nếu được xây dựng ở Campuchia thì không biết gia đình chúng tôi phải sống thế nào? Khi mà nhiều nhà khoa học cảnh báo việc xây dựng kênh đào Phù Nam có thể gây ảnh hưởng rất lớn đối với đồng bằng sông Cửu Long, làm tình hình xâm nhập mặn và hạn hán trở nên tồi tệ hơn.
Cha của tôi nhân dịp ngày lễ lên thăm con. Vì tôi không về, năm nay năm cuối cấp, những chuyến du hành làm tôi quá mệt mỏi để di chuyển về Kiên Giang vào mùa nóng bức này. Cha tôi dáng gầy gò, ngồi ăn với tôi tại nhà trọ Sài Gòn, bàn tay cha tôi đưa chén cơm cho tôi. Tôi nhìn bàn tay chai sần, gầy gõ, mà những ký ức hơn 15 năm về trước làm tôi lại nhớ cha vẫn còn canh tác hai vụ lúa mỗi năm. Nhưng rồi đồng ruộng ngày một nhiễm mặn vào mùa khô, việc trồng lúa trở nên bấp bênh. Cha dần già yếu đi, trong khi con cái lần lượt rời quê lên thành phố học tập, làm việc. Không còn ai ở nhà phụ giúp cha làm đồng nữa. Cuối cùng, cha đành bỏ ruộng, chạy xe kiếm tiền nuôi con ăn học.
Một số nông dân xung quanh nơi gia đình tôi sống có điều kiện kinh tế để chuyển đổi sang mô hình “con tôm ôm cây lúa”. Một mô hình mà được báo chí ca ngợi là mô hình bền vững. Nhưng thật sự bền vững? Khi mà bắt đầu lộ rõ những vấn đề của nó qua các nghiên cứu gần đây về việc nuôi tôm gây ra lượng khí thải nhà kính nhiều hơn việc trồng lúa. Tác động lâu dài của các ao nuôi tôm đối với chất lượng đất làm đất kém màu mỡ. Thậm chí, khi độ xâm nhập mặn tăng vượt ngưỡng chịu đựng của tôm thì tôm cũng chết. Điều đáng lo ngại là chúng ta có thể đang lao vào vòng lặp luẩn quẩn mà chúng ta đang lún sâu vào đó.
Nguyên nhân thì nhiều, nhưng có lẽ đáng kể nhất là việc xây đập thủy điện trên thượng nguồn sông Mekong. Campuchia còn dự định đào thêm kênh Phù Nam, chẳng biết sẽ ảnh hưởng đến vùng đồng bằng này ra sao. Chúng tôi, những đứa con xa xứ, đều day dứt lo lắng cho quê hương. Dòng sông Cửu Long đã gắn kết số phận và là mạch nguồn sự sống của biết bao thế hệ. Liệu rằng trong tương lai, chúng ta có thể về ngắm lại dòng sông xưa?
#lamnhamdemkhuya