Sau khi ra trường gần tròn 1 năm. Tui mới thấm thía câu giỏi Toán, Lý, Hóa, Sinh thì mới học được Khoa học xã hội. Thấm nhất là cụ Durkheim dùng quy luật vật lý để đưa vào phương pháp nghiên cứu xã hội. Thật sự, cái suy nghĩ học văn giỏi lao đầu vào ngành xã hội là sai lầm chết người. Bởi vì ảnh hưởng học văn thời phổ thông, tui cứ có cái thói hay suy diễn quá vấn đề lên, mà không dựa vào dữ liệu thực địa. Điều nay cực kỳ tai hại. Thậm chí, dữ liệu thực địa có nhiêu đó, mà tự suy diễn ra lên tới tầm vũ trụ.

Bạn bè tui hay nói đùa là mày “overthinking”, vì nghĩ quá vấn đề lên nhưng nó chả logic hay có cơ sở gì chứng minh cả. Thật sự, làm việc liên quan đến xã hội và môi trường tự nhiên, phải đọc lại mọi thứ cơ bản về sinh vật, cây cối, để có thể hiểu và quan sát cách tương tác của con người địa phương với cây cối và sinh vật trong rừng.

Đi điền dã là một quá trình tẩy não đúng nghĩa. Lên đề cương, lý thuyết nghe um sùm, còn khi đi xong trớt quớt. Dữ liệu điền dã, khung lý thuyết ban đầu chẳng còn khớp nhau. Nói chung phải đập đi xây lại.