Đây có thể được xem là tựa báo quan trọng nhất năm nay. TP.HCM sử dụng khai thác nước ngầm tới 100.000 m3/ngày đêm. Hiện khối lượng nước ngầm khai thác giảm còn 40.000 m3/ngày đêm, và sắp tới sẽ giảm xuống còn 30.000 m3/ngày đêm. Theo thống kê, hiện nay vẫn có hơn 150.000 người sử dụng nước ngầm tại TP.HCM.
Chúng tôi cho rằng đây là một thông tin cực kỳ khẩn cấp và đáng báo động về vấn đề nước ngầm tại TP.HCM đang có nguy cơ cạn kiệt vì khai thác quá mức để đáp ứng dân số cao tại thành phố. Một điều nữa, việc giảm khai thác nước ngầm cũng cảnh báo tình trạng sụt lún đất tại TP.HCM đang có chiều kích diễn biến phức tạp. [1]
Để giải quyết tình trạng khai thác nước ngầm. Chính phủ cũng dự kiến từ ngày 1-7-2026: Hộ gia đình khai thác nước ngầm để sinh hoạt phải kê khai. [2]
Đó mới chỉ là trong bối cảnh của TP.HCM, hãy nhìn về phía Tây Nam Bộ. Việc khai thác nước ngầm ở Đồng bằng sông Cửu Long nếu không được quản lý một cách hợp lý thì tốc độ cả khu vực đồng bằng sẽ bị nhấn chìm nhanh hơn. Chưa kể việc xâm nhập mặn đang biến động khôn lường tại đây cũng gây ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của người dân. [3]
Với sự nóng lên, hạn hán kéo dài và những đợt mưa xối xả, cũng như sự suy giảm chung về chất lượng của các dòng sông, con người sẽ ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn dự trữ dưới lòng đất. Giếng và suối đã cung cấp 36% lượng nước uống trên thế giới và vẫn rất cần thiết ở nhiều vùng nông thôn.
Đây có thể là một thách thức rất lớn đối với quản lý của nhà nước với nguồn nước ngầm. Vì nguồn nước ngầm được xem là tài sản chung, nhưng “tài sản chung” này ở Việt Nam chưa được sử dụng theo một cách tập thể hợp lý và hiệu quả. Vì thế, trong tương lai, nhà nước nên hướng đến việc thiết kế luật để quản lý nguồn nước theo kiểu quản lý chung tại các cộng đồng địa phương này. Điều này, đòi hỏi nhà nước phải có một cơ chế luật pháp mềm dẻo phù hợp với việc quản lý nước ở từng địa phương. Nhất là trong lịch sử Nam bộ thì người nông dân đã có nhiều cách quản lý nguồn nước chung theo tập quán văn hóa của riêng họ.